6 - تاريخ روابط سياسى ايران و انگليس در قرن نوزدهم ميلادى تأليف شادروان محمود محمود ، انتشارات اقبال ، تهران ، 1353 ، هشت جلد . اين كتاب از مهمترين تأليفات فارسى در مورد تاريخ قاجاريه است كه به تفصيل سياست خارجى ايران و روابط ايران و انگليس و مخصوصا مسئله افغانستان و مرزهاى شرقى ايران را مورد بحث قرار داده است ، همانطور كه در مبحث مقدماتى كتاب حاضر اشاره شده كار عظيم شادروان محمود را گاهى متأسفانه تعصبات شديد ضد انگليسى وى مخدوش ساخته است و نيز آن اعتقاد فكرى كه در ميان ما ايرانيان طرفداران پر وپاقرص فراوانى دارد . مبنى بر اينكه در دعواى هر زن و شوهرى در دور افتاده‌ترين كوره دهات اين مملكت نيز انگشت انگليس و مأموريتش در كار است در كتاب شادروان محمود به نحو بارزى مشهود است ؛ امّا عجيب آنكه استدلالها و شواهد وى در بسيارى موارد چنان قانع كننده‌اند كه اغلب حتى خواننده‌اى خوشبين نيز خود را مجبور به تأييد عقيدهء نويسنده مىبيند . شادروان محمود متأسفانه در قسمتهاى مربوط به بلوچستان به ارائهء اطلاعات ناقصى به نقل از مأمورين انگليسى كفايت نموده و در چندين جاى كتاب وعده داده‌اند كه مسائل مربوط به بلوچستان را كه ايشان به خوبى به اهميت آن پى برده بودند در مجلد جداگانه‌اى مطرح‌سازند كه متأسفانه اين وعده هرگز عملى نشد . بهرصورت دورهء كتابهاى شادروان محمود از مهمترين آثار و مراجع تاريخ عصر قاجار بشمار مىروند . 7 - اسناد رسمى در روابط سياسى ايران و روس و عثمانى به اهتمام غلامحسين ميرزا صالح ، نشر تاريخ ايران ، تهران 1365 ، دو جلد . كتاب ارزشمندى است كه اسناد بسيار جالبى در مورد سياست خارجى ايران را ارائه مىدهد . اين دو جلد به ارائهء اسناد مربوط به روابط ايران و انگليس از زمان فتحعليشاه تا اوايل دورهء محمد شاه اختصاص دارند . 8 - تاريخ منتظم ناصرى تأليف محمد حسن خان اعتماد السلطنه ، به تصحيح دكتر محمد اسماعيل رضوانى ، دنياى كتاب ، تهران ، 1367 ( جلد سوم ) ، سه جلد . از تواريخ رسمى معتبر قاجاريه ، بخصوص زمان ناصر الدينشاه است . منتظم ناصرى با وقايع سال 1299 ه . ق . پايان مىيابد و مخصوصا وقايع سالهاى سلطنت ناصر الدينشاه را تا آن سال بالنسبه با دقت و البته از ديد رسمى و دولتى شرح مىدهد . همانطور كه اشاره شد تمام مزايايى كه براى منتظم ناصرى برشمرديم نسبى بوده و در قياس با ساير تواريخ رسمى زمان قاجاريه است ، و الا بعنوان كتاب مرجع در تاريخ منتظم ناصرى حتى از اشاره به وقايعى كه حداقل از نظر مباحث كتاب حاضر و تاريخ ايالات جنوب شرقى اين كشور سرنوشت‌ساز بوده‌اند ، نظير كميسيون مرزى 1288 بلوچستان و يا كميسيون 1289 سيستان ، فتح چابهار ، فتح كوهك و غيره عارى است .